Babasil əməliyyatından sonrakı sağalma müddətində müəyyən dərəcədə ağrı, cuzi qanaxma və axıntı tamamilə normaldır, lakin güclənən qanaxma, yüksək qızdırma və sidik ifrazının mümkünsüzlüyü ciddi təhlükə siqnalıdır. Sağalma prosesi tətbiq olunan əməliyyat metodundan (lazer və ya klassik cərrahiyyə) asılı olaraq 6 həftədən 2 aya qədər davam edə bilər.
Bu həssas dövrdə nəyin təbii bərpa prosesi olduğunu bilmək və hansı hallarda dərhal həkimə müraciət etməli olduğunuzu fərqləndirmək olduqca vacibdir.
Nələr Normaldır?
Əməliyyat olunan nahiyə sinir sonluqları ilə zəngin və olduqca həssas bir zona olduğu üçün aşağıdakı hallarla qarşılaşmaq tamamilə gözləniləndir:
- Defekasiya (tualet) zamanı və sonra ağrı: Xüsusilə əməliyyatdan sonrakı ilk günlərdə tualetə çıxarkən kəskin ağrılar ola bilər. Bu ağrılar zamanla (adətən 1-2 həftəyə) azalır.
- Yüngül qanaxma və sızıntı: Nəcis ifrazı zamanı kağıza çəkilən parlaq qırmızı qan və ya sarımtıl-çəhrayı rəngli yüngül axıntı yaranın sağalma mərhələsində olduğunu göstərir.
- Anal nahiyədə şişkinlik: Əməliyyat yerində və ətrafında toxumaların ödemi (şişməsi) normaldır və bəzən xəstələr elə bilirlər ki, babasil yenidən çıxıb. Bu şişkinlik həftələr ərzində çəkilir.
- Tualetə qəfil getmə istəyi: Düz bağırsağın daxili divarındakı tikişlər və ya şişkinlik doluluq hissi yaradaraq tez-tez tualetə getmək ehtiyacı doğura bilər.
Nələr Təhlükəlidir? (Təcili Həkim Müalicəsi Tələb Edilir)
Aşağıdakı simptomlar yarada fəsadların, infeksiyanın və ya digər ciddi ağırlaşmaların əlaməti ola bilər. Belə hallarda özbaşına müalicə aparmaq olmaz və dərhal cərraha müraciət edilməlidir:
- Durdurula bilməyən və ya getdikcə artan qanaxma: Tualetdən asılı olmayaraq, davamlı şəkildə gələn və ya laxtalanmış formada olan gur qanaxma təhlükəlidir.
- Sidiyə çıxa bilməmək (Sidik retensiyası): Əməliyyat nahiyəsindəki ağrı və spazm səbəbindən sidik kisəsini boşaltmaq mümkün olmaya bilər. Əgər əməliyyatdan sonra bir neçə saat ərzində sidiyə çıxa bilmirsinizsə, təcili tibbi yardım lazımdır.
- Yüksək qızdırma və titrəmə: Bədən temperaturunun 38°C və daha yuxarı qalxması bədəndə və ya əməliyyat yarasında infeksiya yarandığına işarə edir.
- Kəskinləşən ağrı və pis qoxulu irinli axıntı: Ağrıkəsicilərin təsir etmədiyi, günbəgün artan şiddətli ağrı və yaradan gələn pis qoxulu irin infeksiyadan xəbər verir.
- Getdikcə güclənən qarın ağrısı və qusma: Bağırsaq fəaliyyətinin pozulması və ya digər daxili fəsadların göstəricisi ola bilər.
Sağalmanı Sürətləndirmək Üçün Qızıl Qaydalar
Sağalma müddətinin rahat keçməsi və təhlükəli halların qarşısını almaq üçün bu tövsiyələrə əməl etməlisiniz:
- Qəbizliyin qarşısını alın: Maye qidalar (şorbalar), lifli tərəvəzlər və meyvələr yeyin, bol su için. Həkiminizin yazdığı nəcis yumşaldıcı vasitələrdən müntəzəm istifadə edin.
- İlıq oturaq vannaları: Həkimin icazəsi ilə gün ərzində 2-3 dəfə 15-20 dəqiqə ilıq suda oturmaq həm ağrını azaldır, həm də həmin nahiyənin təmizliyini təmin edir.
- Hərəkət rejimi: İlk həftələrdə ağır əşyalar qaldırmaqdan, kəskin hərəkətlərdən və uzun müddət oturmaqdan qətiyyən çəkinin. Yarım saatdan bir ayağa qalxıb yüngül gəzişmək faydalıdır.
Metodlar Üzrə Ətraflı Sağalma Xüsusiyyətləri
1. Lazer Hemorroidoplastika (LHP)
- Mexanizm: Lazer enerjisi ilə babasil düyününü bəsləyən damarlar yandırılır və toxuma daxildən büzüşərək yox olur.
- Sağalma gedişatı: Kəsik aparılmadığı üçün sinir sonluqları zədələnmir. İlk 24-48 saatda anal nahiyədə doluluq hissi və yüngül ödem (şişkinlik) ola bilər. Pasiyentlər əməliyyatın 3-cü günü artıq normal gündəlik həyatlarına və oturaq iş rejiminə qayıda bilirlər.
2. Klassik Cərrahiyyə (Milligan-Morgan və ya Ferguson)
- Mexanizm: İnkişaf etmiş (4-cü dərəcə) babasillərdə düyünlər skalpel və ya elektrokauterlə kökündən kəsilərək tam çıxarılır.
- Sağalma gedişatı: Bu nahiyə sinirlərlə çox zəngin olduğundan, əməliyyatdan sonra ilk 7-10 gün ərzində şiddətli ağrılar normal sayılır. İlk iki həftə xüsusilə tualetə çıxarkən kəskin ağrı və qan damcıları müşahidə olunur. Yara tamamilə açıq buraxılıbsa (Açıq metod), yaranın daxildən ət bağlayaraq tam qapanması 4-6 həftə çəkir. Pasiyent bu müddətdə daim ilıq oturaq vannalarından istifadə etməlidir.
3. Stapler (Longo) Metodu
- Mexanizm: Xüsusi aparat vasitəsilə düz bağırsağın daxili divarı (ağrı sinirlərinin olmadığı yuxarı hissə) dairəvi şəkildə kəsilərək yuxarı dartılır və tikilir.
- Sağalma gedişatı: Xaricdən heç bir yara olmadığı üçün sağalma müddəti klassik metoda nisbətən çox rahatdır. İlk 1 həftə ərzində düz bağırsaqda qəfil tualetə getmə istəyi (yalançı çağırışlar) və yüngül sızıntı normaldır. 7-10 gün ərzində yara tam sağalır.
Dr. Cavan Xubanov
Ümumi cərrah, proktoloq. Referans Hayat Hospital Cərrahiyyə şöbəsində ən müasir lazer texnologiyaları ilə əməliyyatları icra edir.
💬 Həkimlə Bu Mövzuda Əlaqə Saxla ➔