1. Tük dönməsi (Pilonidal sinus) nədir?
Tük dönməsi — əsasən gənclərdə və oturaq həyat tərzi keçirən şəxslərdə rast gəlinən bir xəstəlikdir.
Əsasən büzdüm nahiyədə, dəri altında xırda dəlik və sinus yollarının əmələ gəlməsi ilə xarakterizə olunur.
Bu sinuslarda tük və qalıqlar toplanır, nəticədə iltihab və irinləmə baş verir.
2. Əlamətləri
büzdüm nahiyədə ağrı və şişkinlik
Açılan xırda dəliklərdən irinli və ya qanlı axıntı
Uzun müddətli oturmada narahatlıq
Təkrarlayan iltihab və abses əmələ gəlməsi
3. Diaqnostika
Əsasən kliniki baxışla qoyulur (nahiyədə dəliklər və axıntı görünür).
USM və ya MRT nadir hallarda — sinus yollarının dərinliyini qiymətləndirmək üçün.
4. Müalicə
Tük dönməsinin yeganə müalicəsi cərrahi üsuldur.
Son illərdə ən müasir metodlardan biri lazer ilə müalicədir.
Tük dönməsinin lazerlə müalicəsi son illərdə tətbiq olunan ən müasir və minimal invaziv (az travmatik) üsullardan biridir. Ənənəvi cərrahi əməliyyatlardan fərqli olaraq, bu metod xəstəyə böyük kəsiklər olmadan, qısa müddətdə sağalma imkanı tanıyır.
5. Lazer müalicəsinin mahiyyəti
Xəstə nahiyə sterilizə olunur.
Sinus dəliklərindən xüsusi nazik lazer probu daxil edilir.
Lazer enerjisi ilə sinus yolunun iç divarları yandırılaraq (koagulyasiya olunaraq) bağlanır.
İçəridə qalmış tük və toxumalar təmizlənir, sinus boşluğu tamamilə kollabe olur.
Lazerlə Əməliyyat Necə Aparılır?
Prosedur adətən lokal (yerli) və ya yüngül ümumi sedasiya (narkoz) altında, təxminən 10-15 dəqiqə ərzində həyata keçirilir:
- Təmizləmə: Tük dönməsi olan nahiyədəki mövcud sinus dəliklərindən daxil olunaraq daxildəki tüklər, ölü toxumalar və iltihab tamamilə təmizlənir.
- Lazer tətbiqi: Təmizlənmiş sinus kanalının içinə xüsusi nazik lazer başlığı (fayber) yeridilir.
- Kanalın bağlanması: Lazer enerjisi sayəsində kistanın divarları daxildən yandırılaraq bir-birinə yapışdırılır və kanal tamamilə qapadılır. Heç bir böyük kəsik aparılmadığı üçün cərrahi tikişə ehtiyac qalmır.
Lazer Müalicəsinin Üstünlükləri
- Kəsiksiz və ağrısız olması: Geniş dəri kəsikləri edilmədiyi üçün əməliyyatdan sonrakı dövr demək olar ki, tam ağrısız keçir.
- Tez sağalma və işə qayıdış: Pasiyent əməliyyat olunduğu eyni gündə evə buraxılır və 2-3 gün ərzində normal gündəlik həyatına və işinə qayıda bilir.
- Kosmetik üstünlük: Böyük cərrahi izlər qalmır, estetik baxımdan daxil olunan kiçik nöqtələr zamanla tamamilə itir.
- Aşağı fəsad riski: Əməliyyatdan sonra qanama, infeksiya və ya yaranın açılması kimi fəsadların yaranma riski minimaldır.
Hər Xəstəyə Uyğundurmu?
Lazer metodu yüksək effektivliyə malik olsa da, hər tük dönməsi kistasına tətbiq edilə bilməz. Bu üsul daha çox xəstəliyin erkən və orta mərhələlərində, sinus yollarının sayının az olduğu və keçmişdə çox sayda uğursuz əməliyyat keçirilmədiyi hallarda ideal nəticə verir. Əgər nahiyədə kəskin irinli iltihab (abses) varsa, öncə həmin irin boşaldılmalı, iltihab yatırılmalı və yalnız bundan sonra lazer müalicəsi planlaşdırılmalıdır.
7. Nəticə
Lazer ilə pilonidal sinus müalicəsi — müasir, minimal invaziv və effektiv üsuldur.Xüsusilə erkən mərhələlərdə və sadə sinuslarda ən yaxşı nəticəni verir.
Dr. Cavan Xubanov
Ümumi cərrah, proktoloq. Referans Hayat Hospital Cərrahiyyə şöbəsində ən müasir lazer texnologiyaları ilə əməliyyatları icra edir.
💬 Həkimlə Bu Mövzuda Əlaqə Saxla ➔