Anal fistul (babasil və ya anal çat qədər tez-tez rast gəlinməsə də) pasiyentin həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı salan, ağrılı və təkrarlanan bir proktoloji xəstəlikdir. Ənənəvi cərrahi üsullar hər zaman xəstələrdə qorxu və böyük narahatlıq yaradıb. Lakin müasir tibbin inkişafı ilə tətbiq edilən lazer üsulu (FiLaC – Fistula Laser Closure), anal fistulun müalicəsində tamamilə yeni və ağrısız bir dövrün qapılarını açıb.
Anal Fistul Nədir və Niyə Yaranır?
Anal fistul, düz bağırsaq ilə anal nahiyənin ətrafındakı dəri arasında yaranan anormal bir tunel və ya kanaldır. Çox vaxt bu nahiyədəki vəzilərin iltihablaşması və nəticədə irinin (absis) tam boşalmaması səbəbindən formalaşır. Xəstəlik özünü daimi və ya periodik irinli-qanlı axıntılar, qaşıntı, pis qoxu və oturan zaman kəskin ağrılarla büruzə verir.
Ənənəvi Cərrahiyyənin Riskləri
Uzun illər boyu fistul müalicəsində "fistulotomiya" və ya "fistulektomiya" kimi açıq cərrahi üsullardan istifadə olunub. Bu üsulların ən böyük mənfi cəhəti, sfinkter (nəcis saxlayan) əzələlərinin zədələnmə riskinin olması idi. Əzələlərin kəsilməsi xəstədə sonradan qaz və ya nəcis qaçırma (inkontinensiya) kimi ağır fəsadlara yol aça bilirdi. Həmçinin, açıq yaranın sağalması aylarla çəkir və gündəlik sarğı tələb edirdi.
Müasir Həll: Lazerlə Fistul Əməliyyatı (FiLaC) Necə Aparılır?
Lazerlə fistul müalicəsi, sfinkter əzələlərinə toxunmadan, xüsusi bir lazer lifi (fiber) vasitəsilə fistul kanalının daxildən yandırılaraq bağlanması prinsipinə əsaslanır.
- Giriş: İlk olaraq fistul kanalının daxili təmizlənir və iltihablı toxumalar kənarlaşdırılır.
- Lazer tətbiqi: Radial (360 dərəcəlik) şüa yayan xüsusi lazer zondu fistul kanalının içərisinə yeridilir.
- Möhürləmə: Zondu yavaş-yavaş geriyə doğru çəkərək, lazer enerjisi sayəsində fistul kanalı büzülür, divarları bir-birinə yapışır və kanal tamamilə qapadılır.
- Lazer Əməliyyatının Üstünlükləri
Lazer texnologiyasının ənənəvi cərrahiyyə ilə müqayisədə üstünlükləri kifayət qədər çoxdur:
- Əzələlər zədələnmir: Sfinkter əzələlərinə heç bir kəsik atılmadığı üçün nəcis və qaz qaçırma riski demək olar ki, sıfıra bərabərdir.
- Ağrısız və qansızdır: Əməliyyat zamanı və sonrasında ağrı hissi minimaldır. Kəsik olmadığı üçün qanama baş vermir.
- Açıq yara qalmır: Böyük cərrahi kəsiklər edilmir, buna görə də xəstənin həftələrlə ağrılı sarğılara getməsinə ehtiyac qalmır.
- Tez sağalma və işə qayıdış: Pasiyentlər adətən əməliyyatdan 1 gün sonra evə buraxılır və bir neçə gün ərzində normal gündəlik və iş həyatına qayıda bilirlər.
- Yüksək kosmetik uğur: Dəridə heç bir kobud çapıq və ya iz qalmır.
Əməliyyatdan Sonrakı Dövr və Qulluq
Lazer əməliyyatından sonra reabilitasiya dövrü çox rahat keçir. Yenə də tam sağalma üçün xəstələrə bəzi sadə qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur:
- Qidalanma: Qəbizliyin qarşısını almaq üçün lifli qidalara və bol maye qəbuluna üstünlük verilməlidir.
- Gigiyena: Həkimin tövsiyə etdiyi isti oturaq vannaları və yerli gigiyena qaydalarına diqqət yetirilməlidir.
- Ağır fiziki güc: İlk bir neçə həftə ərzində ağır idman növlərindən və ağır yüklər qaldırmaqdan qaçınmaq lazımdır.
Nəticə
Anal fistul öz-özünə keçən bir xəstəlik deyil və müalicəsi mütləq cərrahi müdaxilə tələb edir. Əgər siz də əməliyyat qorxusu və ya fəsad riskləri səbəbindən müalicəni təxirə salırsınızsa, lazer üsulu sizin üçün ən təhlükəsiz və konfortlu seçimdir. Müasir tibb sayəsində bu xəstəlikdən cəmi 15-20 dəqiqəlik ağrısız bir prosedurlarla qurtulmaq mümkündür.
