Lazer texnologiyası proktologiyada (xüsusilə babasil, anal çat, büzdüm iyi/fistul müalicəsində) son illərin ən populyar üsullarından biridir, lakin onun tibbi cəhətdən hər vəziyyət üçün mütləq "ən yaxşı" üsul olduğunu söyləmək doğru deyil; ən yaxşı üsul xəstəliyin mərhələsinə görə dəyişir.
Lazer müasir tibbdə xəstəyə minimal travma vuran (minimal invaziv) əla bir alternativdir. Lakin onun effektivliyi diaqnozun dərəcəsindən birbaşa asılıdır
Lazer şüası istilik enerjisi ilə babasil düyününü və ya xəstə toxumanı daxildən yandıraraq (büzüşdürərək) yox edir, lakin bu proses tamamilə nəzarət altındadır və klassik yanıq kimi fəsadlar törətmir.
Lazerin bu "yandırma" (tibbi dildə koaqulyasiya) funksiyasının xəstə üçün necə təsir etdiyini qısa bəndlərlə izah edək:
- Qan damarlarını eyni anda bağlayır: Lazer şüası babasili daxildən yandırarkən, oradakı qan damarlarını da lehimləyir (bağlayır). Bu səbəbdən əməliyyat zamanı və sonra demək olar ki, heç bir qanaxma olmur.
- Sağlam toxumalara zərər vermir: Müasir proktoloji lazer cihazları dalğa boyunu elə tənzimləyir ki, istilik yalnız hədəf alınan xəstə toxumaya təsir edir. Ətrafdakı sağlam əzələlər və toxumalar bu istilikdən zədələnmir.
- Ağrı sinirlərini də keyidir: Lazer şüası tətbiq olunduğu nahiyədəki kiçik sinir uclarını da yandırdığı (blokada etdiyi) üçün, əməliyyatdan sonrakı dövrdə xəstə klassik kəsik əməliyyatındakı kimi şiddətli ağrı hiss etmir.
- Hissiyyat itkisi yaratmır: Lazer daxildəki xəstə toxumanı büzüşdürsə də, anal bölgənin ümumi funksiyasına, dartılma qabiliyyətinə və ya hissiyyatına mənfi təsir göstərmir.
Lazer və Klassik Cərrahiyyənin Müqayisəsi
| Meyarlar | Lazer Proktologiyası | Klassik Cərrahiyyə (Skalpel/Tikinti) |
|---|---|---|
| Ağrı Səviyyəsi | Çox az və ya minimal olur | Əməliyyatdan sonra ciddi ağrılar ola bilər |
| Qanaxma Riski | Doku yandırılaraq kəsildiyi üçün minimaldır | Kəsiklər səbəbindən qanaxma riski daha yüksəkdir |
| Sağalma Müddəti | 1-3 gün (Sürətli işə qayıtma) | 2-4 həftə (Uzunmüddətli yataq rejimi) |
| Sfinkter (Əzələ) Zədələnməsi | Risk sıfıra yaxındır (Nəcisqaçırma riski yoxdur) | Nadir də olsa əzələ zədələnməsi riski var |
| Xəstəxanada Qalma | Eyni gün evə buraxılma | Adətən 1-2 gün xəstəxana yatışı tələb olunur |
| Tətbiq Sahəsi | Erkən və orta mərhələ xəstəliklər | İrəliləmiş və çox ağır mərhələ xəstəliklər |
Lazeri "Ən Yaxşı" Edən Üstünlüklər
- Toxuma qoruyucu xüsusiyyəti: Lazer şüası birbaşa hədəfə yönəlir və ətrafdakı sağlam toxumalara, xüsusən də anal bölgənin nəcis saxlamağa cavabdeh olan sfinkter əzələlərinə zərər vermir.
- Tikişsiz və kəsiksiz olması: Bir çox lazer prosedurunda (məsələn, LHP – Lazer Hemorroidoplastika) kəsik aparılmır, sadəcə kiçik bir nöqtədən daxil olunaraq babasil düyünü daxildən söndürülür.
- Yüksək xəstə məmnuniyyəti: Xəstələr əməliyyatdan qısa müddət sonra sosial həyatlarına və işlərinə geri dönə bilirlər.
Lazerin Məhdudiyyətləri (Niyə hər zaman ən yaxşısı deyil?)
- İrəli mərhələlərdə yetərsizlik: Məsələn, 4-cü dərəcəli, tamamilə çölə sallanmış və tromblaşmış babasillərdə və ya çox mürəkkəb anal fistullarda lazer təkbaşına kifayət etməyə bilər. Bu zaman klassik cərrahiyyə və ya kombinə edilmiş üsullar daha etibarlıdır.
- Residiv (təkrarlanma) riski: Erkən mərhələdə lazerin uğur faizi 90%-dən çox olsa da, çox böyük babasil düyünlərində yalnız lazer tətbiq olunarsa, xəstəliyin bir neçə ildən sonra təkrarlanma ehtimalı klassik cərrahiyyəyə nisbətən daha yüksək ola bilər.
Xülasə və Qərar
Lazer xüsusilə 1, 2 və 3-cü dərəcəli babasillərdə, xroniki anal çatların müalicəsində və büzdüm iyi (epitelial quyruq yolu) əməliyyatlarında
xəstə konfortu baxımından hazırda mövcud olan ən yaxşı və ən müasir üsullardan biridir. Lakin xəstəliyin forması mürəkkəbdirsə, həkiminiz klassik cərrahiyyəni, Longo metodunu və ya liqaşur (Ligasure) üsulunu üstün tuta bilər.
